Fritjof Capra – Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası

capra - batı düşünceisnde dönüm noktası

 

“Yüksek teknolojiyle ilgili saplantımızın son tezahürü, mevcut sorunlarımızın uzayda sun’i yerleşim birimleri yaratarak çözülebileceği yolundaki oldukça kabul gören fantazilerdir. Ben günün birinde, bu tür uzay kolonilerinin kurulabileceği ihtimalini yaban atmıyorum; fakat mevcut planlardan ve onların temelinde yatan zihniyetten anladığıma dayanarak, buralarda yaşamak istemeyeceğimi kesinlikle söyleyebilirim. Bununla birlikte, fikrin bütünündeki temel yanılgı teknolojik değil, uzay teknolojisinin bu gezegendeki toplumsal ve kültürel sorunları da çözebileceğine olan safdil inançtır.

Teknolojik büyümenin, nihai sorun çözücü görülmesi bir yana; hayat tarzlarımızın, toplumsal örgütlenmelerimizin ve değer sistemimizin belirleyicisi olarak da görülmektedir. Bu tür ‘teknolojik determinizm’ -din,sanat ve felsefeyle kıyaslandığında- bilimin kamu hayatında kazandığı yüksek yerin ve bilim adamlarının genellikle insani değerleri anlamlı yollardan ele almayı başaramamasının sonucu olarak gözükmektedir. Bu durum çoğu insanı, değerlerimiz ve toplumsal ilişkilerimizin, teknolojimizin değer sistemimizi ve toplumsal ilişkilerimizi belirlediği inancına sürüklemiştir.

Kültürümüze egemen olan yan, yani eril bilinç, yalnız ‘katı’ bilimde değil, aynı zamanda ondan türeyen ‘katı’ teknolojide de kendini ortaya koyar. Bu teknoloji, bütüncül olmaktan çok, parçalı; işbirlinden çok, yönetim ve denetime dayalı; bütünleyici olmaktan ziyade, kendini-kanıtlayıcı; nihayet bireyler ve küçük grupların yerel (bölgesel) uygulamalarının yerine, merkezileşmiş işletmelere elverişlidir. Sonuçta bu teknoloji, düpedüz anti ekolojik, anti sosyal, sağlıksız ve insanlık dışı hale gelmiştir.

Katı ‘maço’ teknolojimizin en tehlikeli yönü, tarihte en pahalıya malolmuş askeri bomba olan nükleer silahların yaygınlık kazanmasıdır. Askeri-endüstriyel kompleks, Amerikan halkının beynini yıkayarak ve temsilcilerini etkili biçimde kontrol ederek, bundan on ya da yirmi yıl sonraki bir ‘bilim-yoğun’ savaşta kullanılacak silahların planlandığı, düzenli olarak artan savunma bütçelerini onaylatmayı başarmıştır. Amerika’daki bilim adamı ve mühendislerin yarısına yakını, tüm yaratıcılık ve tasarım yetisini, topyekün imha için gereken daha incelikli silahlar -lazer iletişim sistemleri, parçacık ışınları ve uzaydaki bir bilgisayar savaşı için gereken öbür karmaşık teknolojiler- bulmakta kullanarak, silahlı kuvvetler adına çalışmaktalar” (s. 257-258).

 

Capra, Fritjof (2012). Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası, (çev. Mustafa Armağan), İnsan Yayınları, İstanbul.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da bir web sitesi veya blog oluşturun

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: